Shri Vajpayee Bankable Yojana: ગુજરાત રાજ્યમાં સ્વરોજગારીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અનેક યોજનાઓ અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. તેમાંની એક અત્યંત લોકપ્રિય અને વાસ્તવમાં લાભકારી યોજના છે શ્રી વાજપાયી બેંકેબલ યોજના. આ યોજના ખાસ કરીને એવા યુવાનો, યુવતીઓ, મહિલાઓ, દિવ્યાંગો અને રોજગાર શોધી રહેલા નાગરિકો માટે છે, જે પોતાનો નાનો કે મધ્યમ ધંધો શરૂ કરવા ઇચ્છે છે પરંતુ પૂરતી મૂડી ન હોવાથી શરૂ કરી શકતા નથી. સરકાર દ્વારા આ યોજના હેઠળ બેંક મારફતે લોન અપાય છે અને આ લોન પર સરકારની સબસીડી પણ મળે છે. એટલે કે, તે એવી યોજના છે જે વ્યક્તિને આર્થિક રીતે મજબૂત બનાવવા અને આત્મનિર્ભર બનવાની તક આપે છે.
હવે ચાલો, આ યોજનાના દરેક મુદ્દાને ખૂબ સરળ, દૈનિક ગુજરાતીમાં ખુબ વિગતવાર સમજીએ.
શ્રી વાજપાયી બેંકેબલ યોજના યોજના શું છે?
શ્રી વાજપાયી બેંકેબલ યોજના એ ગુજરાત સરકારની એક મહત્વપૂર્ણ લોન સહાય યોજના છે, જેનું મુખ્ય કાર્ય રાજ્યના નાગરિકોને પોતાનો વ્યવસાય શરૂ કરવા માટે આર્થિક મદદરૂપ થવું છે. આ યોજના હેઠળ લાભાર્થીને બેંક મારફતે 8 લાખ રૂપિયા સુધીની લોન મળી શકે છે. આ લોન સામાન્ય લોન જેવી નથી, કારણ કે તેમાં સરકાર સીધી સબસીડી આપે છે. એટલે કે, અરજી કરનારને કુલ લોનનો એક ભાગ સરકાર દ્વારા માફાત્મક સહાય રૂપે આપવામાં આવે છે. આ યોજના ગ્રામ્ય તથા શહેરી બંને વિસ્તારમાં ઉપલબ્ધ છે. અનામત વર્ગો, દિવ્યાંગો, મહિલાઓ અને યુવાનોને વિશેષ પ્રોત્સાહન મળે છે. ગુજરાત સરકારના કુટિર અને ગ્રામોદ્યોગ વિભાગ દ્વારા આ સમગ્ર યોજના ચલાવવામાં આવે છે અને અરજી પ્રક્રિયા સંપૂર્ણ ઓનલાઈન છે. એટલે ગુજરાતનો કોઈપણ પાત્ર નાગરિક ઘરે બેઠો જ આ યોજનાની અરજી કરી શકે છે.
યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય
વાજપાયી બેંકેબલ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગુજરાતના નાગરિકોને સ્વરોજગારી તરફ પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે. રાજ્યમાં ઘણા યુવાનો યોગ્ય કૌશલ્ય અને જ્ઞાન ધરાવતા હોવા છતાં નાણાંકીય તંગીના કારણે પોતાનો વ્યવસાય શરૂ કરી શકતા નથી. સરકાર ઈચ્છે છે કે આવા લોકો પરંપરાગત નોકરી શોધવાના બદલે પોતાનો બિઝનેસ શરૂ કરે અને અન્ય લોકોને પણ રોજગાર આપે. આ યોજના રાજ્યના કારીગરો, કુટિર ઉદ્યોગકારો અને બેરોજગાર યુવાનો માટે મૂડી પ્રદાન કરવાનો મહત્વનો માધ્યમ બની છે. ઉપરાંત રાજ્યના જુદા જુદા વિસ્તારોમાં નાના ઉદ્યોગો વિકસે અને સ્થાનિક સ્તરે રોજગારી સર્જાય તે પણ આ યોજનાનો મહત્વનો હેતુ છે. આ યોજના ગામોમાં ઉદ્યોગ વિકાસ વધારવા અને શહેરોમાં પણ સુક્ષ્મ બિઝનેસ ઉભા કરવા માટે ખૂબ મદદરૂપ બને છે.
યોજનાના મુખ્ય લક્ષ્યો
આ યોજનાના મુખ્ય લક્ષ્યો ખૂબ સ્પષ્ટ છે. પ્રથમ લક્ષ્ય એ છે કે રાજ્યના બેરોજગાર યુવાનો, યુવતીઓ અને કારીગરો પોતાની પ્રતિભા મુજબ ઉદ્યોગ, વેપાર અથવા સેવા ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ મેળવી શકે. બીજું લક્ષ્ય ગુજરાતના નાના ઉદ્યોગોનો વિકાસ કરવો છે, જેથી આર્થિક પ્રવૃત્તિઓમાં વધારો થાય. સરકારે ખાસ ધ્યાન આપ્યું છે કે દરેક જ્ઞાતિના લોકો, અનામત વર્ગો, SC/ST, દિવ્યાંગો અને મહિલાઓને સમાન તક મળે. એટલે આ યોજનામાં આ વર્ગોને વધારાની સબસીડી આપી છે. ત્રીજું લક્ષ્ય સ્થાનિક સ્તરે રોજગારીનો વિકાસ કરવાનો છે, કારણ કે જ્યારે કોઈ પોતાનો ધંધો શરૂ કરે છે ત્યારે તેને સહાયક લોકોની પણ જરૂર પડે છે અને આમ ગામમાં કે શહેરમાં રોજગારીના નવા અવસર ઊભા થાય છે. ચોથી મહત્વની બાબત એ છે કે યુવાઓ આત્મનિર્ભર બને અને ઉદ્યોગસાહસિક બનવાના માર્ગે આગળ વધે.
યોજનાના લાભ
શ્રી વાજપાયી બેંકેબલ યોજના હેઠળ રાજ્યના નાગરિકોને અનેક લાભ મળે છે. આ યોજના હેઠળ લાભાર્થીને બેંક મારફતે 8 લાખ રૂપિયા સુધીની લોન અપાય છે. આ લોન વગરની મૂડીથી લોકો પોતાનો વ્યવસાય શરૂ કરી શકે છે. મહત્વની વાત એ છે કે સરકાર આ લોન પર સબસીડી આપે છે. જેમ કે ઉદ્યોગ ક્ષેત્રમાં 1,25,000 સુધીની સબસીડી, સેવા ક્ષેત્રમાં 1,00,000 સુધીની સબસીડી અને વેપાર માટે 60,000 થી 80,000 સુધીની સબસીડી મળે છે. દિવ્યાંગોને દરેક ક્ષેત્રમાં 1,25,000 સુધીની સબસીડીનો લાભ મળે છે. આ યોજના હેઠળ વ્યાજનો ભાર પણ ઘણો ઓછો થાય છે. યોજના અન્વયે ઉદ્યોગ, સેવા અથવા વેપાર ક્ષેત્રમાં 395 જેટલા જુદા જુદા પ્રોજેક્ટ પસંદ કરી શકાય છે. એટલે કે, લગભગ દરેક પ્રકારનો ધંધો આ યોજનામાં આવરી લેવામાં આવ્યો છે. સૌથી મોટો લાભ તો એ છે કે લોન મેળવવા માટે સરળ ઓનલાઈન પ્રક્રિયા ઉપલબ્ધ છે.
યોજના માટે પાત્રતા
શ્રી વાજપાયી બેંકેબલ યોજના માટે કેટલીક પાત્રતાઓ નક્કી કરવામાં આવી છે. પ્રથમ પાત્રતા એ છે કે અરજી કરનાર ગુજરાતનો નાગરિક હોવો જોઈએ. બચત કે કરજ કોઈપણ પ્રકારની પ્રવૃત્તિ સિવાય, લાભાર્થીએ ઓછામાં ઓછું ધોરણ 4 પાસ હોવું જરૂરી છે. એટલે ઉંચી શૈક્ષણિક લાયકાત હોવી જરૂરી નથી. ઉંમર મર્યાદા 18 થી 65 વર્ષ છે. માગવામાં આવનાર ધંધા સંબંધિત ઓછામાં ઓછા 3 મહિનાની તાલીમ હોય તો ઉત્તમ. જો તાલીમ નથી પરંતુ એક વર્ષનો અનુભવ છે તો પણ પાત્ર ગણાશે. વારસાગત ધંધો હોય તો પણ આ યોજનાનો લાભ મળી શકે છે. દિવ્યાંગો અને અંધ નાગરિકો ખાસ પાત્રતા ધરાવે છે. એક વ્યક્તિને આ યોજનાનો લાભ માત્ર એક વખત મળી શકે છે. અરજી કરનાર કોઈપણ રાષ્ટ્રીયકૃત બેંક, સહકારી બેંક અથવા ખાનગી બેંકમાંથી લોન મેળવી શકે છે.
જરૂરી દસ્તાવેજો
આ યોજનાના લાભ માટે કેટલાક દસ્તાવેજો જરૂરી છે. તેમાં શાળા છોડ્યાનું પ્રમાણપત્ર, આધારકાર્ડ, પાનકાર્ડ, ચૂંટણીકાર્ડ, જન્મ પ્રમાણપત્ર, હતુનો પુરાવો, ભાડે રહેતો હોય તો ભાડા કરાર, મકાન વેરાની પહોંચ, વ્યવસાય માટે વીજળી ઉપયોગ કરવો હોય તો મકાન માલિકની નમતી, તાલીમ અથવા અનુભવનું સર્ટિફિકેટ, જાતિ પ્રમાણપત્ર (જો અનામત કેટેગરી હોય), દિવ્યાંગ માટે સક્ષમ અધિકારીનું પ્રમાણપત્ર, અને ખરીદવાના સાધન-ઓજારનું ભાવપત્રક જેવા દસ્તાવેજો ફરજિયાત છે. આ બધા દસ્તાવેજોની PDF ફાઈલ ઓનલાઈન અરજી દરમ્યાન અપલોડ કરવી પડે છે.
અરજી પ્રક્રિયા
શ્રી વાજપાયી બેંકેબલ યોજના માટે અરજી કરવાની પ્રક્રિયા સંપૂર્ણ ઓનલાઈન છે. એટલે કે, કોઈપણ વ્યક્તિ પોતાના મોબાઇલ અથવા કમ્પ્યુટરમાંથી સરળતાથી અરજી કરી શકે છે. પહેલા https://blp.gujarat.gov.in વેબસાઇટ ખોલવી પડે છે. ત્યાં Bankable Loan Registration પર ક્લિક કરવું પડે છે. નવા યુઝરને Register કરી પોતાનું નામ, ઈમેઇલ, મોબાઇલ નંબર અને પાસવર્ડ દાખલ કરી રજીસ્ટ્રેશન કરવું પડે છે. ત્યારબાદ Login કરીને New Application પર ક્લિક કરવું પડે છે. પછી Shree Vajpayee Bankable Yojana પસંદ કરવી પડે છે. ત્યારબાદ ફોર્મમાં પોતાની વિગતો, સરનામું, ધંધાની વિગતો, ખર્ચની વિગતો, પ્રોજેક્ટની માહિતી, તાલીમની માહિતી વગેરે ભરવી પડે છે. અંતમાં જરૂરી દસ્તાવેજો અપલોડ કર્યા બાદ Submit Application બટન દબાવવું પડે છે. ત્યારબાદ એક એપ્લિકેશન નંબર મળે છે, જેને સાચવવો જરૂરી છે.
અરજી ક્યાં અને કેવી રીતે કરવી?
આ યોજનાની અરજી Bankable Scheme Portal પર જ કરવી પડે છે. કોઈપણ ઓફલાઇન ફોર્મ ની જરૂર નથી. ગુજરાત સરકારના નાણાં વિભાગ દ્વારા લોન્ચ કરેલી blp.gujarat.gov.in વેબસાઇટ પર જ આખી પ્રક્રિયા થાય છે. જો કોઈને ઓનલાઈન ફોર્મ ભરવામાં મુશ્કેલી હોય તો તેઓ નજીકના જીલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્રમાં જઈ માર્ગદર્શન મેળવી શકે છે. CSC સેન્ટર પણ ફોર્મ ભરવામાં સહાય આપે છે.
સહાય કઈ રીતે મળશે?
અરજી કરનાર દ્વારા ઓનલાઈન અરજી કર્યા પછી સંબંધિત જીલ્લાની અધિકૃત કચેરી અરજીની ચકાસણી કરે છે. જો અરજી યોગ્ય હોય તો તે બેંકને મોકલે છે. બેંક દ્વારા અરજદારની ક્ષમતા, દસ્તાવેજો અને પ્રોજેક્ટને આધારે લોન મંજુર થાય છે. લોન મંજુર થયા બાદ સરકાર દ્વારા નક્કી કરેલી સબસીડી સીધી જ બેંકમાં જમા થાય છે. આ સબસીડી લોનની કુલ રકમથી ઘટાડી દેવામાં આવે છે. એટલે અરજદારને ઓછા હપ્તાં પર લોન ભરવાની સુવિધા મળે છે.
સંપર્ક માહિતી અને ખાસ નોંધ
શ્રી વાજપાયી બેંકેબલ યોજનામાં કોઈપણ શંકા હોય તો જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્ર (DIC) સાથે સંપર્ક કરી શકાય છે. દરેક જીલ્લામાં આ કેન્દ્ર કાર્યરત છે. ત્યાંથી તાલીમ, પ્રોજેક્ટ, દસ્તાવેજ, સબસીડી અથવા લોન વિષે વિગતવાર માહિતી મળી શકે છે. ખાસ નોંધ એ છે કે આ યોજનામાં અરજી સંપૂર્ણ મફત છે. કોઈપણ એજન્ટ અથવા વ્યક્તિને પૈસા આપવાની જરૂર નથી. ફક્ત સત્તાવાર પોર્ટલ પર જ અરજી કરવી છે.
FAQ
સવાલ: વાજપાયી બેંકેબલ યોજનાની અરજી ક્યાં કરવી?
જવાબ: Bankable Scheme Portal પર ઓનલાઈન અરજી કરવી.
સવાલઃ આ યોજનામાં કેટલી લોન મળે?
જવાબ: 8 લાખ રૂપિયા સુધીની લોન મળે છે.
સવાલ: કેટલી સબસીડી મળે?
જવાબ: 60,000 થી 1,25,000 સુધી સબસીડી મળે છે.
સવાલ: કઈ બેંકમાં લોન મળે?
જવાબ: રાષ્ટ્રીયકૃત, ખાનગી અને સહકારી બેંકમાં મળે છે.
સવાલ: એક વ્યક્તિને કેટલા વખત લાભ મળે?
જવાબ: એક જ વખત લાભ મળી શકે છે.
અરજી કરવા માટેની જરૂરી લિંક:
| યોજનાની વધુ માહિતી માટે | અહીં ક્લિક કરો |
| અરજી કરવા માટે | અહીં ક્લિક કરો |
| mahitistation.com પર જવા માટે | અહીં ક્લિક કરો |
Nirupama Patel holds an MBA in Marketing and has been creating educational and informational content for the last 5 years. She focuses on government jobs, schemes and helpful guides, using official notifications and trusted sources to ensure accuracy for readers.
📍 Gujarat, India
Lon